Linalool

Linalool nedir, ne işe yarar?

Linalool, doğada çok sayıda bitkide bulunan bir terpen alkoldür. Lavanta yağının ana bileşenlerinden biridir ve tatlı, çiçeksi, hafif ferah bir koku verir. Kozmetik ve temizlik ürünlerinde hem doğal esans yağları aracılığıyla hem de sentetik olarak üretilmiş saf haliyle kullanılır.

Etikette linalool görmeniz, ürüne mutlaka ayrıca eklendiği anlamına gelmez; ürünün içindeki parfüm karışımında veya lavanta gibi bir esans yağında bulunduğu için de yazılmış olabilir.

Hangi ürünlerde bulunur?

• Parfüm, deodorant ve kolonyalar
• Kokulu krem, losyon, şampuan ve duş jelleri
• Lavanta veya narenciye esanslı “doğal” kozmetikler
• Çamaşır deterjanı, yumuşatıcı, yüzey temizleyici ve oda kokuları

Zararlı mı? Bilimsel değerlendirme

Saf ve taze linalool, cilt için zayıf bir alerjendir. Ancak havadaki oksijenle temas ettiğinde yavaş yavaş oksitlenir ve hidroperoksitler adı verilen bileşikler oluşur. Bu oksidasyon ürünleri çok daha güçlü duyarlılaştırıcılardır. Dermatoloji kliniklerinde oksitlenmiş linaloolle yapılan yama testlerinde, egzamalı hastalar arasında azımsanmayacak oranda pozitif sonuç bildirilmiştir.

Genel nüfusta linaloole bağlı reaksiyonlar ise seyrektir. Riski artıran başlıca etkenler; ürünün uzun süre açık kalması, sıcakta saklanması ve ciltte kalan ürünlerde sık kullanılmasıdır. Üreticiler bu nedenle formüllere tokoferol gibi antioksidanlar ekleyerek oksidasyonu yavaşlatır.

Linalool kanserojen veya hormon bozucu olarak sınıflandırılmamıştır. AB'de kozmetiklerde kullanımı serbesttir; yalnızca belirli bir eşiğin üzerinde etikette adıyla belirtilmesi gerekir. Bu eşik ciltte kalan ürünlerde daha düşüktür.

Kimler dikkat etmeli?

• Koku alerjisi veya yama testinde linalool duyarlılığı saptananlar: Parfümsüz ürünler seçmeli ve lavanta gibi esans yağlarını da kontrol etmelidir.
• Egzama veya hassas cildi olanlar: Ciltte kalan ürünlerde parfümsüz seçenekler daha az risk taşır.
• Esans yağlarını doğrudan cilde sürenler: Seyreltilmemiş ve eski yağlar daha fazla alerji riski taşır.

Etikette gördüğünüzde ne yapmalı?

Alerjiniz yoksa linalool içeren ürünleri kullanmaya devam edebilirsiniz. Ürünleri kapağı kapalı, serin ve ışık almayan bir yerde saklamak ve son kullanma tarihine dikkat etmek oksidasyonu azaltır. Koku alerjiniz varsa linalool ile birlikte limonen gibi diğer alerjenleri de içerik listesinde arayın.